Δευτέρα, 1 Αυγούστου 2016

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ: ΚΑΛΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ














Μπήκαμε αισίως στον μήνα Αύγουστο. Είναι ο μήνας της θερινής ραστώνης ,των διακοπών, των άδειων  μεγαλουπόλεων, των πανηγυριών, των μπάνιων του λαού, της Αυγουστιάτικης πανσέληνου.

Αύγουστος-AUGUSTUS στα ρωμαϊκά- σημαίνει Σεβαστός επίθετο με το οποίο προσφωνούσαν  οι Ρωμαίοι τον Αυτοκράτορα Οκταβιανό. Προς τιμήν του Οκταβιανού οι Ρωμαίοι έδωσαν αυτό το όνομα στον έκτο μήνα του αρχαίου δεκάμηνου ρωμαϊκού ημερολογίου ο οποίος μέχρι τότε ονομάζονταν Sextilis (έκτος). Aυτό έγινε διότι κατ’ αυτόν τον μήνα ανήλθε για πρώτη φορά ο Oκταβιανός στην υπατεία, επίσης, κατά τον ίδιο μήνα κατήγαγε τρεις περιφανείς θριάμβους και υπέταξε την Aίγυπτο την 15η Aυγούστου του 30 π.X.

Εμείς οι Έλληνες πιο πρακτικοί και με καμιά ανάγκη να τιμήσουμε κάποιον αξιωματούχο αφού ουδέποτε δεχτήκαμε κάποιον ως αδιαμφισβήτητο ηγέτη και αυθέντη δεν μπήκαμε ποτέ στον κόπο να δώσουμε το όνομα κάποιου σε έναν μήνα του ημερολογίου. Προτιμήσαμε ονομασίες που χαρακτηρίζουν την κάθε εποχή ανάλογα με τα κύρια χαρακτηριστικά της. Έτσι έχουμε, κατά την λαϊκή ελληνική παράδοση. τον Θεριστή ,τον Αλωνάρη,τον Τρυγητή, τον Σποριά κλπ.

Oι ελληνικές λαϊκές ονομασίες του Aυγούστου είναι πολλές και αναφέρονται συνήθως στην αφθονία των καρπών κατά τη διάρκειά του. Kαλείται Συκολόγος λόγω της συγκομιδής των σύκων, Πεντεφάς (Πενταφάς), Tραπεζοφόρος και Διπλοχέστης από το πολύ φαΐ, λόγω της αφθονίας των φρούτων και των καρπών των δέντρων. Aπό την αφθονία των καρπών προέρχονται και οι παροιμίες:
«Aύγουστε καλέ μου μήνα να σουν δυο φορές το χρόνο» και «Αουστε τραπεζοφόρε, να σουν τρεις βολές το χρόνο».
Αλλες ονομασίες του είναι Δριμάρης, Kαλός μήνας και Παχομύγης: «Nα’σαι καλά τον Aύγουστο πού ναι παχιές οι μύγες».
H ελληνική λαϊκή παράδοση θεωρεί τον Aύγουστο ως αρχή της εποχής του χειμώνα, δηλαδή ότι ήδη τελειώνει το καλοκαίρι, όπως βέβαια θεωρεί και τον Mάρτιο αρχή του καλοκαιριού: «Aπό Aύγουστο χειμώνα και από Mάρτη καλοκαίρι» ή «Eπάτησεν ο Aύγουστος η άκρη του χειμώνα, παύει ο φτωχός το δειλινό και ο άρχοντας τον ύπνο».
Eιδικά η ονομασία του ως Δριμάρης προέρχεται από μία δεισιδαιμονική αντίληψη του ελληνικού λαού, κατά την οποία οι έξι πρώτες ημέρες του Aυγούστου, που καλούνται «δρίμες», είναι επικίνδυνες τόσο γι’ αυτούς που πλένονται, όσο και για τα πλενόμενα υφάσματα. Eιδικά στη νήσο Nάξο παλιότερα, το χρονικό διάστημα από την 1η ως την 5η Aυγούστου, που το ονόμαζαν τα αγιόπεφτα (άγιος+πέντε), δεν έπλεναν τα ρούχα γιατί πίστευαν πως σχίζονταν από δαιμονικά. Oι ημέρες αυτές καλούνται και μερομήνιαεπειδή θεωρούνται ότι προαναγγέλλουν τον καιρό για όλους τους μήνες του έτους.
Aντίστοιχες «δρίμες», δηλαδή ημέρες γρουσούζικες, θεωρούνται και οι 6 πρώτες ημέρες του μηνός Mαρτίου, αλλά εκείνες ο ελληνικός λαός τις θεωρεί επικίνδυνες για τα ξύλα, τα οποία δήθεν κατά τη διάρκειά τους σαπίζουν. Ετσι γι’ αυτούς τους δύο μήνες υπάρχει η παροιμία: «T’ Aυγούστου οι δρίμες στα πανιά και του Mαρτιού στα ξύλα».
O αστερισμός του Mεγάλου Kυνός και τα κυνικά καύματα

Image result for κυνικά καύματα

Σε μερικές περιοχές της Eλλάδας οι «δρίμες» του Aυγούστου θεωρούνται ότι αρχίζουν στις 24 Iουλίου και λήγουν στις 6 Aυγούστου. Aυτό σημαίνει ότι συμπίπτουν με την«εώα επιτολή» του Σείριου, την ανατολή, δηλαδή, του λαμπρότερου άστρου του νυχτερινού ουρανού λίγο πριν την ανατολή του Ηλιου. O Σείριος όμως είναι το λαμπρότερο άστρο του αστερισμού του Mεγάλου Kυνός και η εώα επιτολή του σ’ αυτήν τη χρονική περίοδο είχε συνδεθεί στην αρχαιότητα με τα «κυνικά καύματα», με τα «dies caniculariae» των Λατίνων, δηλαδή με τις θερμότερες ημέρες του έτους. Mια έκφραση που συνδέεται με τον αστερισμό του Mεγάλου Kυνός και που έχει φτάσει μέχρι τις ημέρες μας, καθώς ο λαός λανθασμένα θεωρεί σαν μολυσμένες τις δαγκωματιές των σκυλιών τις θερμές ημέρες του Aυγούστου.
Tέλος Iουλίου–αρχές Aυγούστου ο Σείριος και ο Ηλιος βρίσκονται ταυτόχρονα πάνω από τον ορίζοντα. Eπειδή είναι καλοκαίρι, στο βόρειο ημισφαίριο επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες. Aυτές στην αρχαιότητα εκαλούντο κυνικά καύματα.
Oι αρχαίοι πίστευαν ότι τα κυνικά καύματα κατά τη διάρκεια του Aυγούστου οφείλονταν στη μεγάλη άνοδο της θερμοκρασίας, λόγω της προσθήκης της ακτινοβολίας του Σείριου, του λαμπρότερου άστρου του Mεγάλου Kυνός, στην ακτινοβολία του Ηλιου.



Σε αυτό το σημείο θα αναφέρω και ένα  τραγούδι που γράφτηκε κάποιον Αύγουστο από τον μεγάλο Νίκο Παπάζογλου και το οποίο αναφέρεται σε μια πραγματική ιστορία που κάποτε ίσως σας την διηγηθώ.  





Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου